H. Reaktif (kör) güç kompanzasyonu
1. Şebekede kompanzasyonun önemi
Bir işletmenin güç katsayısının düşük olması hâlinde şebekeden çekilen akım artar. Bu istenmeyen bir durumdur.
İndüktif özellikli (motor, trafo, balast, bobin) alıcılar akımla gerilim arasında faz farkı
oluştururlar. Bir motor şebekeden aktif güç ve reaktif güç çeker. Aktif güç mekanik enerjiye
dönüşür. Reaktif güç isemotorun sargılarının etrafındamanyetik alan oluşturur. Oluşan manyetik
alan daha sonra motor sargılarında öz indüksiyon EMK’sı meydana getirir. Öz indüksiyon
EMK’sı sonucu sargılarda oluşan akım şebekeye geri verilir.
Başka bir deyişle indüktif özellikli alıcılar şebekeden çektikleri akımın bir kısmını harcarken bir kısmını da geri verirler.
Bir hatta gidip gelen akımın çok olması hattın kesitinin artırılmasına neden olur. Örneğin
1,5 mm2’lik iletkenle çalıştırılabilecek bir alıcı reaktif güç söz konusu olduğunda 2,5 mm2’lik
hatla beslenir.
İndüktif alıcıların şebekeden fazla akım çekmesi kablo, şalter, sigorta, trafo, alternatör vb.
gibi donanımların gücünün daha yüksek seçilmesine yol açar. Bu nedenle kompanzasyonun
yapıldığı bir şebeke 1000 TL’ye kurulabilirken, kompanzasyon sisteminin olmadığı bir şebeke
1200-1500 TL’ye kurulabilir.
Öte yandan hatlardan fazla akım çekilmesi enerji kayıplarını da artırır. Bilindiği gibi iletken
hatların da belli bir omik direnci vardır. Direncin söz konusu olduğu yerde, P = I2.R denklemine
göre bir güç harcaması olacaktır.
Devamı için Aşağıdaki PDF dosyamıza gözatın.
